السيد الخميني

رسالهء نجاة العباد 252

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

احكام جعاله جعاله آن است كه انسان ملتزم شود كه در مقابل كار مشروع و عقلايى كه براى او انجام مىدهند مال معيّنى بپردازد ، مثلًا بگويد هر كس گمشدهء مرا پيدا كند ده تومان به او مىدهم و يا به شخص معيّنى بگويد اگر لباسم را بدوزى ده تومان مثلًا به تو مىدهم . و كسى كه اين قرار را مىگذارد و ملتزم مىشود « جاعل » و به كسى كه كار انجام مىدهد « عامل » گويند ، و مالى كه در عوض كار داده مىشود « جعل » ناميده مىشود . در جعاله ايجاب معتبر است ولى قبول لازم نيست . مسأله 1 - جعاله بر هر عمل حلال و عقلايى است و بر اعمال حرام و بيهوده صحيح نيست ، پس اگر به كسى بگويد اگر مقدارى شراب بخورى فلان مبلغ به تو مىدهم ، جعاله باطل است . و همچنين به كسى بگويد كه اگر در شب به جاى تاريك و خطرناكى به روى فلان مبلغ به تو خواهم داد ، در صورتى كه اين كار غرض عقلايى نداشته باشد ، جعاله صحيح نيست . مسأله 2 - جعاله بر واجبات عينى صحيح نيست ، و در واجبات كفايى نيز بنابر احتياط واجب ، صحيح نيست . مسأله 3 - جاعل بايد بالغ و عاقل و رشيد باشد و از روى قصد و اختيار قرارداد كند